W dniu jutrzejszym w wielu polskich szkołach i domach obchodzone będą tak zwane mikołajki, czyli dzień świętego Mikołaja. Warto pochylić się nad tym jak powstała ta tradycja i jak dzień ten wyewoluował do obecnej formy – warto zaznaczyć, że w wielu miejscach na świecie dzień ten obchodzony jest różnie, dlatego zachęcamy do lektury!

 Według tradycji chrześcijańskiej święty Mikołaj był biskupem Miry czyli krainy obecnie znajdującej się w Turcji. Zgodnie z jedną z legend święty Mikołaj wspomógł człowieka, który popadł w bankructwo wrzucając do jego domostwa przed komin trzy sakwy z monetami, które powpadały do suszących się przy kominku butów i pończoch – tak zrodziła się legenda o Mikołaju wchodzącym do domów przez komin! W Polsce utarło się, że Mikołajki obchodzone są 6 grudnia, która to data ma być rzekomym dniem śmieci świętego Mikołaja – nie jest to jednak potwierdzona informacja. Mikołajkowe tradycje różnią się jednak znacznie w wielu regionach kraju. Według ludowych tradycji święty Mikołaj jest patronem pasterzy i bydła, które ochrania przed dzikimi stworzeniami.

Zwyczaj odwiedzania domów przez Mikołaja był już obchodzony w pewnych regionach Polski w XIX wieku. Święty Mikołaj odwiedzał domy wraz z aniołkiem i diabłem i pytał dzieci o ich zachowanie. Grzeczne dzieci otrzymywały łakocie, a te niegrzeczne rózgi. W polskiej tradycji kultywowana była również tradycja Gwiazdora czyli osoby, która również przynosiła dzieciom podarki i sprawowała opiekę nad domami. Obecnie odchodzi się jednak od tej tradycji i kultywowana jest ona najczęściej na Kaszubach.

Bardzo mocno wykreowany został wizerunek Mikołaja przez wpływ amerykański. Mikołaj przedstawiany był w stroju biskupa, który z workiem prezentów odwiedza grzeczne dzieci. Obraz ten został jednak „odmieniony” przez popularny koncern napoi gazowanych, który w swojej szerokiej akcji marketingowej stworzył na nowo obraz Mikołaja jako poczciwego, grubego staruszka o siwej brodzie i czerwonym kostiumie. Nie sposób odmówić, że wizerunek ten jest obecnie najmocniej zakorzeniony i właśnie w ten sposób ludzie dziś kojarzą świętego Mikołaja.

Ciekawy wizerunek Mikołaja kultywowany jest również na wschodzie. Rosyjskie dzieci otrzymują podarki od Dziadka Mroza, który razem ze Staruchą Zimą odwiedza grzeczne dzieci. Ma on grubą, futrzaną czapkę i długi kożuch w kolorze srebrnym. Do domów nie wchodził przez komin, lecz tradycyjnie drzwiami.

W różnych miejscach na świecie wizerunek tego świętego jest bardzo różnie kreowany i nie sposób jest przedstawić tutaj wszystkich. Strefy kulturowe, regionalne wierzenia oraz tradycje wpływają na sposób obchodzenia takich świąt w bardzo dużym stopniu. Nie sposób odmówić również silnego wpływu popkultury oraz mediów, które tworzą nowe wizerunki powstałych wcześniej wzorców. Stąd obecnie tak popularny jest na całym świecie kult wesołego staruszka z brodą i w czerwonym kubraczku, który podróżuje saniami zaprzężonymi w renifery. Warto jednak wiedzieć, że istnieją także inne regionalne tradycje!

W wielu miejscach na świecie Mikołaj jest utożsamiany jako brodaty staruszek
Tradycja obchodzenia Mikołajek jest bardzo różna!