Jedna nazwa prowadzi w Zakopanem do dwóch zupełnie różnych obiektów. Duży hotel na Polanie Szymoszkowej powstał w latach 70. XX wieku jako symbol nowoczesnego wypoczynku, a drewniana willa przy Krupówkach ma korzenie sięgające końca XIX wieku. Poniżej porządkuję te historie, wyjaśniam zmiany nazw i pokazuję, co z dawnego klimatu zachowało się do dziś.
Dwie historie kryjące się pod nazwą Kasprowy
- Hotel na Polanie Szymoszkowej otwarto w 1974 roku jako obiekt Orbisu.
- Za budowę odpowiadała jugosłowiańska firma IMOS, a hotel projektowano jako nowoczesny obiekt klasy Lux.
- W kolejnych latach działał między innymi jako Hotel Orbis Kasprowy i Mercure Kasprowy.
- Od 2012 roku obiekt należy do grupy Bachleda i funkcjonuje jako Bachleda Hotel Kasprowy.
- Hotel Kasprowy Wierch przy Krupówkach to zabytkowa willa z 1890 roku, niezwiązana bezpośrednio z dużym kompleksem na Szymoszkowej.
Najpierw trzeba rozdzielić dwa zakopiańskie Kasprowe
Największe nieporozumienie bierze się z tego, że w Zakopanem funkcjonują dwa obiekty o bardzo podobnych nazwach. Bachleda Hotel Kasprowy znajduje się przy ulicy Szymoszkowej, na zboczu Gubałówki. To duży hotel wypoczynkowy z basenem, strefą spa, restauracjami i zapleczem dla rodzin oraz konferencji.
Drugi obiekt to Hotel Kasprowy Wierch przy Krupówkach 50b. Mieści się w drewnianej willi, która powstała w 1890 roku. Nie jest to dawny budynek obecnego hotelu Bachleda, lecz osobna, znacznie starsza historia Zakopanego. To rozróżnienie ma znaczenie także przy oglądaniu archiwalnych zdjęć, ponieważ fotografie opisane jako „Hotel Kasprowy” mogą przedstawiać różne miejsca.
W tym artykule skupiam się przede wszystkim na dużym hotelu z Polany Szymoszkowej, bo to jego dotyczy najczęściej pytanie o historię Hotelu Kasprowy. Historię willi przy Krupówkach omawiam osobno, żeby nie mieszać dwóch opowieści.
Budowa hotelu na Polanie Szymoszkowej trwała zaledwie kilkanaście miesięcy
Pomysł budowy dużego obiektu wypoczynkowego w tej części Zakopanego pojawił się w okresie intensywnego rozwoju turystyki masowej. Władze chciały stworzyć hotel, który pomieści wielu gości, a jednocześnie zaoferuje standard kojarzony wówczas z zagranicznym wypoczynkiem. Lokalizacja na Polanie Szymoszkowej dawała dwie przewagi: szeroki widok na Tatry i łatwy dostęp do terenów rekreacyjnych.
Prace budowlane rozpoczęły się w 1973 roku. Za projekt i realizację odpowiadała jugosłowiańska firma IMOS, która miała doświadczenie w stawianiu dużych obiektów hotelowych. Tempo było imponujące jak na skalę inwestycji. Hotel ukończono i uruchomiono w 1974 roku, choć w dawnych publikacjach można znaleźć różne szczegółowe daty pierwszego oficjalnego otwarcia.
Według ówczesnych zapowiedzi hotel miał dysponować około 300 pokojami i blisko 590 miejscami noclegowymi. Projekt przewidywał również restauracje, kawiarnię, bar, basen, saunę, kręgielnię, boiska, kort tenisowy oraz zaplecze dla sportów zimowych. Jak na realia Polski Ludowej był to program bardzo ambitny, a sam budynek wyraźnie górował nad tradycyjną zabudową Zakopanego.
Nie wszystkim podobała się skala inwestycji. Hotel stał się częścią szerszych sporów o sposób zagospodarowania Polany Szymoszkowej i o zmiany w krajobrazie miasta. Z perspektywy czasu widać, że Kasprowy był nie tylko miejscem noclegowym, lecz także demonstracją modernizacyjnych ambicji epoki.
Kasprowy miał pokazywać nowoczesny luksus czasów PRL
W latach 70. nie był zwykłym hotelem turystycznym. Projektowano go jako obiekt klasy Lux, czyli miejsce o podwyższonym standardzie, z rozbudowaną gastronomią i rekreacją. Dla wielu Polaków sama wizyta w hotelu była atrakcją, nawet jeśli nie nocowali w nim przez cały urlop.
Basen, sauna, kręgielnia, lokale gastronomiczne i sklepy tworzyły zamknięty świat, który przypominał zachodnie kurorty. W hotelu działały także przestrzenie przeznaczone dla wydarzeń i spotkań. Ówczesna prasa podkreślała liczbę miejsc konsumpcyjnych, ponieważ restauracje i kawiarnie były ważną częścią doświadczenia gości.
Nie można jednak oceniać tego obiektu wyłącznie przez dzisiejsze standardy. To, co obecnie jest podstawowym wyposażeniem większego hotelu, w 1974 roku robiło ogromne wrażenie. Kasprowy był symbolem dostępnego luksusu, choć dostęp do niego bywał ograniczony przez ceny, reglamentację i realia gospodarki niedoboru.
Hotel szybko zaczął żyć własnym życiem w kulturze popularnej. Pojawiał się w opowieściach o Zakopanem, wspomnieniach dawnych gości i materiałach filmowych. Dla jednych był przykładem odważnej architektury modernistycznej, dla innych zbyt dużą bryłą, która zaburzyła tradycyjny krajobraz Podhala. Moim zdaniem właśnie ta niejednoznaczność czyni go ciekawym zabytkiem epoki, nawet jeśli nie wszystkim podoba się jego forma.
Od Orbisu przez Mercure do marki Bachleda
Pierwotnie hotel działał jako Hotel Orbis Kasprowy. Orbis był wówczas najważniejszym państwowym przedsiębiorstwem hotelowym w Polsce, dlatego obiekt od początku miał ambicję obsługiwać zarówno turystów krajowych, jak i gości zagranicznych.
Po przemianach gospodarczych hotel przeszedł kolejne etapy modernizacji i zmiany organizacyjne. Przez pewien czas funkcjonował jako Mercure Kasprowy Zakopane, co wiązało się z obecnością marki należącej do międzynarodowej grupy hotelowej. Nazwa Mercure jest dziś ważna głównie dla osób przeglądających starsze oferty, zdjęcia i opinie.
W 2012 roku obiekt został sprzedany przez Orbis grupie inwestycyjnej Bachleda. Kolejne lata przyniosły gruntowną odnowę wnętrz i zmianę pozycjonowania hotelu. Obecnie działa jako Bachleda Hotel Kasprowy, łącząc modernistyczną bryłę z wystrojem inspirowanym regionalnym stylem.
Ta zmiana nie oznacza, że hotel zachował wszystkie elementy dawnego wyposażenia. Współczesna oferta jest podporządkowana innym oczekiwaniom. Goście zwracają uwagę na wellness, jakość pokoi, restauracje, udogodnienia dla dzieci i dostęp do stoków, a nie na sam fakt, że w budynku znajduje się dawna kręgielnia czy wnętrza znane z archiwalnych fotografii.
Obecna oferta obejmuje między innymi strefę spa i wellness, basen, zaplecze gastronomiczne oraz przestrzeń dla dzieci. Oficjalne materiały hotelu informują także o klubie dziecięcym o powierzchni około 400 m². To dobry przykład tego, jak obiekt z epoki Orbisu dostosował się do współczesnego modelu rodzinnego wypoczynku.
Willa Kasprowy Wierch przy Krupówkach ma znacznie starsze korzenie
Jeżeli interesuje Cię najstarsza historia nazwy Kasprowy w zakopiańskim hotelarstwie, trzeba cofnąć się do 1890 roku. Wtedy przy dzisiejszych Krupówkach powstała drewniana willa w stylu szwajcarskim. Została zbudowana przez lekarza Bronisława Chwistka i początkowo była częścią zakładu wodoleczniczego Hygea.
Budynek pełnił funkcję hotelową dla kuracjuszy. Po śmierci lekarza zakład przejął jego syn Leon Chwistek, znany filozof, matematyk, malarz i teoretyk sztuki. Willa otrzymała wtedy nazwę Gerlach i działała jako pensjonat.
W okresie międzywojennym obiekt zaczął funkcjonować jako Hotel Kasprowy Wierch. Później jego przeznaczenie zmieniało się kilkakrotnie. W budynku mieściły się między innymi biura i szkoła, a dopiero w latach 90. XX wieku powróciła funkcja hotelowa.
Jak podaje portal VisitMałopolska, willa jest wpisana do rejestru dóbr kultury narodowej. Dla turysty oznacza to coś więcej niż możliwość zrobienia zdjęcia. To jeden z tych obiektów, w których można zobaczyć dawne Zakopane w skali kameralnej, zupełnie inne od monumentalnego hotelu na Szymoszkowej.
| Obiekt | Lokalizacja | Początek historii | Najważniejsze skojarzenie |
|---|---|---|---|
| Bachleda Hotel Kasprowy | Polana Szymoszkowa | Budowa w latach 1973-1974 | Modernistyczny hotel Orbisu i wypoczynek na dużą skalę |
| Hotel Kasprowy Wierch | Krupówki 50b | Willa z 1890 roku | Zakład wodoleczniczy Hygea i zabytkowa architektura |
Co ta historia mówi osobom planującym pobyt
Jeśli zależy Ci na wygodzie, basenie, spa, widoku na Tatry i bliskości terenów narciarskich, właściwym adresem będzie hotel na Polanie Szymoszkowej. To obiekt nastawiony na pełny pobyt wypoczynkowy, dlatego najlepiej sprawdza się podczas rodzinnego urlopu, wyjazdu zimowego albo weekendu, kiedy nie chcesz codziennie organizować wszystkich atrakcji od zera.
Jeżeli ważniejsza jest dla Ciebie atmosfera starego Zakopanego, drewniana architektura i centrum miasta za drzwiami, ciekawszym wyborem będzie willa przy Krupówkach. Trzeba jednak pamiętać, że pobyt w zabytkowym budynku może oznaczać inny układ pokoi, mniejszą skalę infrastruktury i mniej współczesnych udogodnień niż w dużym kompleksie.
Najczęstszy błąd polega na rezerwowaniu noclegu wyłącznie po nazwie. Przed wyborem sprawdź adres, standard obiektu i zakres usług. „Kasprowy” na Szymoszkowej i „Kasprowy Wierch” przy Krupówkach to dwa różne doświadczenia, choć oba są częścią historii Zakopanego.
Dlaczego Hotel Kasprowy nadal przyciąga uwagę
Historia hotelu jest ciekawa, bo łączy trzy warstwy. Pierwsza to modernizacja lat 70. i ambicja stworzenia polskiego kurortu o dużej skali. Druga to przemiany rynku hotelowego po 1989 roku. Trzecia to współczesna próba połączenia luksusu, rodzinnego wypoczynku i górskiego charakteru.
Nie jest to najstarszy hotel w Zakopanem ani przykład klasycznej architektury zakopiańskiej. Jest za to czytelnym świadectwem swojej epoki. Właśnie dlatego warto oglądać go nie tylko jako miejsce noclegowe, lecz także jako fragment powojennej historii turystyki w Polsce.
Planując wyjazd w Tatry, dobrze znać tę różnicę. Jeden Kasprowy opowiada o sanatoriach, pensjonatach i drewnianym Zakopanem, drugi o hotelowej modernizacji, przemianach własnościowych i współczesnym wypoczynku. Oba są warte uwagi, ale z zupełnie innych powodów.
